Indekso de MONATO 2024

Ĉi sube vi trovos la indekson pri la jaro 2024. Alklakante la maldekstrajn ligilojn en la indekso, vi atingos la koncernan artikolon en „plata” formo, sen fotoj; alklakante la dekstrajn (interkrampajn) ligilojn, vi atingos la artikolon en la PDF-forma numero, kun fotoj. Se mankas la dekstra interkrampa ligilo, tiu teksto ankoraŭ ne aperis en la presita versio de la revuo.

Jen la kompletaj numeroj de la jarkolekto 2024 en la dosierformoj PDF, ePub kaj Kindle/Azw3.

Aktuale

• Paŭl PEERAERTS: Maertens 100-jara (2024/02, p. 3)
• Paŭl PEERAERTS: Monato atakita (2024/12, p. 6)

Arto

• Rogier HUURMAN: MUZIKO: Bela voĉo, bela vivo (2024/11, p. 23)
• Jacopo PIGRO: PENTRADO: El Greco: hispana pentristo el Grekio (2024/05, p. 18)
• Roberto PIGRO: PENTRARTO: Instruisto hazarde retrovis ŝtelitan pentraĵon (2024/12, p. 27)
• Anna kaj Mati PENTUS: BITALBUMOJ: Kajto kajtas (recenzo pri Sen timo de Kajto) (2024/04, p. 22)
• Aleksej SALOMATOV: IKONPENTRADO: La ĉarmo de la nevjanska ikono (2024/02, p. 25)
• Raita PYHäLä: PENTRADO: La finna pentristo Yrjö Saarinen (Georgo Insulano) (2024/07, p. 19)
• CHO Sung Ho: MUZIKO: Laŭreatiĝo en kompromitita konkurso (2024/05, p. 17)
• Rogier HUURMAN: MUZIKO: Post sep jaroj da petolado: Jonny M petolas (2024/04, p. 21)
• Roberto PIGRO: FOTOARTO: Tina Modotti: granda artistino, kiu ne konsideris sin tia (2024/11, p. 22)

Ekonomio

• Tommaso MELACOTTE: INTERVJUO: Afriko: vojoj al nacia sendependeco en Ganao kaj Tanzanio (2024/12, p. 18)
• Jezer DORANTE: VENEZUELO: Ekonomia militado (2024/03, p. 19)
• Julius HAUSER: OPINIO: Kiuj estas la plej riĉa kaj la plej malriĉa landoj? (2024/08-09, p. 20)
• Evgeni GEORGIEV: UNUIĜINTAJ NACIOJ: Renovigeblaj energioj: potencialo por la evolulandoj (2024/10, p. 20)

El diplomatia vidpunkto

• Julius HAUSER: ORIENT-AZIO: ASOAN kaj Japanio: vizio por nova sekureca kunlaboro (2024/04, p. 14)
• Julius HAUSER: Britio kaj Maŭricio: longdaŭra disputo finita laŭ diplomatia vojo (2024/12, p. 4)
• Julius HAUSER: ANALIZO: Ĉinio kaj Afriko plifortigas strategian partnerecon (2024/11, p. 3)
• Julius HAUSER: INTERNACIAJ RILATOJ: Insuletaj evolulandoj: Novaj ambicioj por kunlaboro (2024/08-09, p. 3)
• Julius HAUSER: INTERNACIAJ RILATOJ: Sukcesa nova konvencio (2024/02, p. 5)
• Julius HAUSER: TERORISMO: Trista unuaeco de Burkino (2024/06, p. 3)

El mia vidpunkto

• Leonardo ARAYA: LATIN-AMERIKO: Barakto inter mondpotencoj (2024/07, p. 4)
• Kalle KNIIVILä: NAVALNIJ: Lia krimo estis, ke li rifuzis morti (2024/04, p. 4)

Eseoj

• Bert DE WIT: GENETIKO: Ĉu la homo estas tiom speciala? (2024/05, p. 13)
• Joe MO: MEZA AFRIKO: Kongo: senelirejaj vivkondiĉoj (2024/02, p. 7)
• Roberto PIGRO: CELIBATO: La laŭdira tabuo, pri kiu neniam parolis Jesuo (2024/06, p. 24)
• Mireille GROSJEAN: AKTUALE: Svislando hodiaŭ, inter sukcesoj, dilemoj kaj defioj (2024/03, p. 20)

Historio

• CHO Sung Ho: MIGRADO: Enekenoj: la korea diasporo en Meksiko kaj Kubo (2024/03, p. 23)
• Roberto PIGRO: ITALIO: Miloj da mortigoj daŭre ne sufiĉe priparolataj (2024/05, p. 20)

Hobio

• Valentin MELNIKOV: KONKURSOJ: 30-jariĝo de Propra ludo (2024/10, p. 24)
• Roberto PIGRO: LUDOJ: Italaj ludkartoj (2024/04, p. 19)
• Renate kaj Walter KLAG: MONEROJ: Sukcesa aŭkcio de steloj (2024/10, p. 25)

Komputado

• Jacopo PIGRO: HISTORIO: Kvardekdujariĝas legendo de informadiko (2024/06, p. 17)
• LIU Xiaozhe (Solis): LINUKSO: Pingveno: alia elekto (2024/02, p. 14)
• LIU Xiaozhe (Solis): PROGRAMOJ: Senpagaj iloj (2024/06, p. 15)

Leteroj

• Jiří PROšKOVEC: Ĉu cezuro en la germana politiko? (2024/07, p. 3)
• Jiří PROšKOVEC: Eklezioj kaj diktatoroj (2024/04, p. 3)
• Alberto García FUMERO: Eklezio ne apogu senhontan invadon (2024/05, p. 3)
• Luca COSLOVICH: Itala diasporo (2024/07, p. 3)
• CHO Sung Ho: Manlingvo (2024/02, p. 4)
• Virginie HARLET: Mensoga resumo (2024/12, p. 3)
• Bo SANDELIN: MEP en Luksemburgo (2024/12, p. 3)
• Maria MOLDOVAN: Mi komprenas vin, Netanjahu (2024/03, p. 3)
• Trevor STEELE: Mi ne skribas malveraĵojn (2024/05, p. 3)
• Pierre GROLLEMUND: Mire pri Monato (2024/12, p. 3)
• CHO Sung Ho: Monato unu jaron pli rapide (2024/04, p. 3)
• CHO Sung Ho: Ne malfaciligu la lingvon (2024/05, p. 3)
• Pierre GROLLEMUND: Netanjahu ne volas duŝtatan solvon (2024/03, p. 3)
• Renate KLAG: Palestino persekutata (2024/05, p. 3)
• Diccon MASTERMAN: Pardonpetoj pro sklavigo (2024/02, p. 4)
• Jiří PROšKOVEC: Pardonpetoj pro sklavigo (2) (2024/02, p. 4)
• Peter SCHUNDA: Pli-malpli (2024/02, p. 4)
• Alberto GARCíA FUMERO: Pri pastra celibato (2024/07, p. 3)
• Laŭrent RAMETTE: Simplaj kaj krudaj asertoj (2024/04, p. 3)
• Thierry TAILHADES: Sole ebla unua paŝo al paco (2024/03, p. 3)
• Diccon MASTERMAN: Traduko de interpretisto ne ĉiam bone efikas (2024/04, p. 3)
• Jiří PROšKOVEC: Viktimoj de cionismo (2024/03, p. 3)

Libroj

• Petro DESMET': Cignokanto (recenzo pri La fenestro de Eddy Raats) (2024/06, p. 26)
• Anna kaj Mati PENTUS: Didaktika adoleska krimromano (recenzo pri Inès en Okcitanio de Laure Patas d'Illiers) (2024/07, p. 25)
• Carlo MINNAJA: Elementaj ingrediencoj tamen donas ĝuon (recenzo pri Printempa teruro de Julian Modest) (2024/11, p. 24)
• Fernando PITA: Elvokanta, provokanta kaj spicanta verko de Calvino (recenzo pri Palomar de Italo Calvino) (2024/08-09, p. 26)
• Fernando PITA: Enigma tradukada antologio (recenzo pri La arto verki kaj traduki de Diversaj aŭtoroj) (2024/11, p. 25)
• Fernando PITA: Forlasu ĉian logikecon vi, kiu legos Reĝon Ubuon! (recenzo pri Reĝo Ubuo de Alfred Jarry) (2024/04, p. 24)
• Renato CORSETTI: Gramatiko ne por komencantoj (recenzo pri Baza sŭahila gramatiko de Nino Vessella) (2024/08-09, p. 25)
• Fernando PITA: Ĝustamezure de via nostalgio! (recenzo pri Bunsun kaj Aiko Rememore al mia unua amo de Cho Sung Ho) (2024/07, p. 23)
• Bert DE WIT (biologo): Ĥaoso en la komenco (recenzo pri La Kosmokomikoj de Italo Calvino) (2024/05, p. 26)
• Edmund GRIMLEY EVANS: La bela somero (recenzo pri La bela somero de Cesare Pavese) (2024/07, p. 26)
• Trevor STEELE: Lumo sur mallumaj agoj (recenzo pri La Milita Vojo de Granda Urso de William Bleasdell Cameron) (2024/07, p. 24)
• Renato CORSETTI: Mirinda mondo en moderna lingvo (recenzo pri Kandido, aŭ Optimismo de Voltero) (2024/06, p. 27)
• Nikolao GUDSKOV: Naciaj lingvoj kiel planlingvoj (recenzo pri Gardantoj de lingvo. Dudek voĉoj tra la historio de Florian Coulmas) (2024/01, p. 26)
• Nikolao GUDSKOV: Nova romano pri nia historio (recenzo pri Simeono. Abunde dokumentitaj fantazioj pri unu esperantista vivo de Mikaelo Bronŝtejn) (2024/04, p. 26)
• Alexander MIKISHEV: Sinjoro Palomar kaj la mondo (recenzo pri Palomar de Italo Calvino) (2024/05, p. 25)
• Carlo MINNAJA: Streĉa rakonto pri rifuĝintoj (2024/03, p. 26)
• Valentin MELNIKOV: Vojaĝoj finiĝas, amantoj kuniĝas? (recenzo pri Iam ni trovos hejmon de Trevor Steele) (2024/03, p. 27)

Lingvo

• Cristina CASELLA: NE-PAROLA LINGVO: Atentu certajn gestojn en diversaj landoj! (2024/02, p. 23)
• pp: JURO: Ĉu kontraŭleĝaj koloroj? (2024/12, p. 26)
• Roberto PIGRO: KOMUNIKADO: Demandi estas plej homeca trajto (2024/11, p. 22)
• Roberto PIGRO: ARAVRIT: Hibrida skribsistemo povus alproksimigi hebreojn kaj arabojn en Israelo (2024/03, p. 15)
• Cristina CASELLA: ARKEOLOGIO/LINGVISTIKO: Hieroglifoj akiras voĉon kaj signifon danke al AI (2024/06, p. 20)
• Cristina CASELLA: AKTUALE: Kia estonteco por tradukistoj kaj interpretistoj? (2024/02, p. 21)
• Albert CLARET: HISPANIO: La kataluna: ĉu la 25a oficiala lingvo de EU? (2024/04, p. 16)
• Cristina CASELLA: PERDITAJ PLANLINGVOJ: La latina sen fleksio (2024/01, p. 18)
• Andrey BOCHKAREV: OPINIO: La turka iĝu pontolingvo de ĉiuj tjurklingvaj komunumoj (2024/04, p. 17)
• Roberto PIGRO: LINGVOSCIENCO SIMPLIGITA: Noam Chomsky: imagita babilado kun granda lingvisto (2024/01, p. 20)
• Cristina CASELLA: LINGVISTIKO: Ŝiboletoj: vortoj, kiuj malkaŝas sekretojn (2024/08-09, p. 19)
• Roberto PIGRO: EVENTOJ: Vojaĝu tra vortoj kaj kulturoj (2024/11, p. 19)

Literaturo

• CHO Sung Ho: KOREIO: Han Kang: Nobel-premio por intensa poezieca prozo (2024/12, p. 21)
• Chielismo WANG Tianyi: RAKONTO: Instruisto Ro (2024/11, p. 26)
• Erika GODó: MIKRONOVELO: La brakumo (2024/10, p. 27)
• Julian MODEST: MIKRONOVELO: La nova lernejo (2024/12, p. 23)
• Jezer DORANTE: RAKONTO: La Sajono (2024/04, p. 20)
• Bardhyl SELIMI: AKTUALE: La verkisto, kiu defiis la komunisman reĝimon (2024/10, p. 26)
• Nikita PIMENOV: ESEO: Pri kio temas la poemo Dek du de Blok? (2024/01, p. 24)
• Erika GODó: RAKONTETO: Trezorĉasistoj (2024/01, p. 25)

Medio

• Jacopo PIGRO: BESTPROTEKTE: Esperigaj sciigoj de WWF ekde 2024 (2024/06, p. 23)
• CHO Sung Ho: KOREIO: Klerigi homojn pri ekologio kaj ekosistemo (2024/10, p. 13)
• Jacopo PIGRO: DILEME: La itala paradokso pri elektraj aŭtoj (2024/07, p. 18)
• Jacopo PIGRO: KAMPANJE POR NIA TERO: La pando estas ni (2024/08-09, p. 24)
• Ivo DURWAEL: BELGIO: Radioaktiva rubo, kien? (2024/08-09, p. 22)
• Jezer DORANTE: KLIMATŜANĜIĜO: Venezuelaj glaciejoj ne plu (2024/10, p. 15)

Moderna vivo

• Evgeni GEORGIEV: UNUIĜINTAJ NACIOJ: Alvoko al decida agado (2024/01, p. 14)
• Alice LIU: VIZOJ: Bonvenon en Ĉinio (2024/03, p. 14)
• Julius HAUSER: AKTUALE: Ĉu endanĝerigitaj abelkolonioj? (2024/05, p. 11)
• Evgeni GEORGIEV: ATOMENERGIO: Formi la estontecon (2024/08-09, p. 14)
• Renate kaj Walter KLAG: FAMULOJ: Hedy Lamarr
• Julius HAUSER: SPORTO: Kenjo gajnas duoble en la plej malnova maratono de Eŭropo (2024/01, p. 12)
• Kees NEEFT: VAPORUMILOJ: Kiel la nova generacio estas dependigita? (2024/12, p. 16)
• Evgeni GEORGIEV: UNUIĜINTAJ NACIOJ: Klimatŝanĝiĝo kaj nuklea energio (2024/03, p. 12)
• Juan Carlos MONTERO MEDINA: MERKATIKO: Konsilio de la Kuba Landomarko (2024/12, p. 13)
• Bardhyl SELIMI: TURISMO: La vilaĝo kun plej multaj preĝejoj (2024/10, p. 12)
• XU Jinming: ĈINIO: Lignaj fenestroj (2024/12, p. 15)
• CHO Sung Ho: KOREIO: Malaperintaj beboj (2024/01, p. 13)
• Luca COSLOVICH: KONFISKO: Mara giganto en kaptiteco (2024/11, p. 15)
• Renée TRIOLLE: OPINIO: Ne mortigu instruistojn! (2024/01, p. 16)
• Julius HAUSER: FESTOJAROJ: Omaĝe al kameledoj (2024/06, p. 13)
• Julius HAUSER: MONUMENTOJ: Omaĝo al donacantoj de homaj organoj (2024/02, p. 12)
• Juan Carlos MONTERO MEDINA: KUBO: Paca uzo de droneoj en Cienfuegos (2024/01, p. 10)
• Bardhyl SELIMI: ALBANIO: Perforto en la reĝa kortego (2024/07, p. 11)
• Frank MERLA: INTERVJUO: Solidara agrikulturo (2024/07, p. 12)
• Roberto PIGRO: ITALIO: Tragedio en la rivero Natisone (2024/08-09, p. 13)
• Jezer DORANTE: MIGRADO: Venezuelanoj tramonde (2024/06, p. 11)
• Jacopo PIGRO: SPORTO: Venko en Dublino (2024/08-09, p. 16)
• Pierre GROLLEMUND: HOBIOJ: Vojaĝi per biciklo (2024/11, p. 17)

Politiko

• Martin PTASIńSKI: BALOTOJ: 2024: Ĉu cezuro en la germana politiko? (2024/06, p. 9)
• Robert NIELSEN: IRLANDO: Amaso da oro serĉas mastron (2024/02, p. 11)
• Gabriel Olubunmi ÒSHó-DAVIES: NIĜERIO: Analfabeteco, danĝero monda (2024/05, p. 6)
• Martin PTASIńSKI: OPINIO: Atenco, kiu povus ŝanĝi Germanion (2024/11, p. 12)
• Maksat KUDAJBERGEN: OKCIDENTA SAHARO: Ĉu forgesita konflikto? (2024/04, p. 6)
• D. E. ROGERS: NOV-ZELANDO: Ĉu tabako renversis la registaron? (2024/03, p. 4)
• Pierre GROLLEMUND: FRANCIO: Ĉu venos pli paca socia komunikado? (2024/04, p. 11)
• Leonardo ARAYA: LATIN-AMERIKO: Ĉu vi iam ŝanĝiĝos? (2024/03, p. 7)
• Arlain KIZEYIDIOKO-MAYINDA: OPINIO: D.R. Kongo: malhela bildo 60 jarojn post la sendependiĝo (2024/10, p. 9)
• Massimo RIPANI: OKCIDENTA AFRIKO: Danĝero en Sahelo (2024/06, p. 5)
• Jezer DORANTE: VENEZUELO: Demokratio sub atako (2024/08-09, p. 11)
• Christian FABOSSOU: ANALIZO: Du Francioj kontraŭstaras unu la alian (2024/10, p. 3)
• Massimo RIPANI: PALESTINO: Falsaj asertoj (2024/05, p. 5)
• Gustavo VILLANUEVA CHáVEZ: PERUO: Heredaĵo de polemika ŝtatestro (2024/12, p. 9)
• Leonardo ARAYA: OPINIO: Indas defendi Assange (kaj ne nur) (2024/08-09, p. 5)
• Nican CVI KOHEN: OPINIO: Israelo: Protestoj kaj dilemo (2024/10, p. 5)
• Paŭl PEERAERTS: GVATEMALO/BELGIO: Justo post 40 jaroj (2024/03, p. 11)
• Jezer DORANTE: VENEZUELO: La fera virino (2024/05, p. 9)
• Leonardo ARAYA: LATIN-AMERIKO: Malfacila vojo al unueco (2024/01, p. 6)
• Roberto PIGRO: DATREVENO: Marco Pannella: la ribela filo de la itala politiko (2024/05, p. 10)
• Bardhyl SELIMI: OPINIO: Mikroŝtato kontraŭstaras ekstremismon (2024/12, p. 12)
• Kees NEEFT: OPINIO: Nederlando iras ankoraŭ pli dekstren (2024/11, p. 10)
• Leonardo ARAYA: OPINIO: Ne fidu pri facilaj solvoj (2024/12, p. 11)
• Arlain KIZEYIDIOKO-MAYINDA: D. R. KONGO: Nigra pantero kontraŭ la krimularo (2024/12, p. 7)
• Gustavo VILLANUEVA CHáVEZ: PERUO: Nova leĝo zorgigas la loĝantaron (2024/11, p. 11)
• Tommaso MELACOTTE: OPINIO: Pacdetrua registaro (2024/10, p. 7)
• Leonardo ARAYA: LATIN-AMERIKO: Palestino en Ĉilio (2024/05, p. 4)
• Pardonpeto (2024/10, p. 10)
• Nican CVI KOHEN: ISRAELO: Perforto hantas la araban komunumon (2024/02, p. 10)
• Massimo RIPANI: NIĜERIO: Petroloriĉo ne alportis prosperon (2024/11, p. 5)
• Nican CVI KOHEN: ISRAELO: Plej terura masakro post Holokaŭsto (2024/01, p. 3)
• Gabriel Olubunmi ÒSHó-DAVIES: NIĜERIO: Pri religio kaj politiko (2024/07, p. 5)
• David LóPEZ RUEDA: MEKSIKO: Reformoj: kia vojo? (2024/10, p. 11)
• Diccon MASTERMAN: OPINIO: Senefikaj bariloj (2024/07, p. 9)
• Jonathan COOPER: OPINIO: Senrezulta referendumo (2024/01, p. 8)
• Julius HAUSER: UNUIĜINTAJ NACIOJ: Slovako zorgas pri estontecaj defioj urbaj (2024/07, p. 7)
• Maksat KUDAJBERGEN: RUSIO: Tatario: novaj limigoj al aŭtonomeco (2024/08-09, p. 7)
• Roberto PIGRO: GREKIO: The Economist nomumis la landon de la jaro 2023 (2024/02, p. 9)
• Vasil KADIFELI: OPINIO: Turka interveno en la nordo de Sirio (2024/03, p. 9)
• Bert DE WIT: NEDERLANDO: Universitatoj: nombrobatalo en la parlamento (2024/08-09, p. 9)

Scienco

• Cristina CASELLA: FIZIKO: Enrico Fermi reaktualiĝas (2024/03, p. 17)
• Roberto PIGRO: AKTUALE: Frostkonservado en Eŭropo: pionira projekto (2024/10, p. 17)
• Cristina CASELLA: AKTUALE: Jarcento de grandaj malkovroj (2024/05, p. 14)
• Juan Carlos MONTERO MEDINA: KUBO/ĈINIO: Kuracilo antaŭenigas fruktodonan kunlaboron (2024/02, p. 19)
• Filip IVANčIć: PSIKOLOGIO: La influo de muziko al homa psiko (2024/05, p. 15)
• Roberto PIGRO: SCIENCO SIMPLIGITA 1: Margherita Hack: imaga babilado kun elstara itala sciencistino (2024/02, p. 17)
• Luca COSLOVICH: MATEMATIKO: Operacia esploro: scienco de mirindaj elektoj (2024/07, p. 16)
• Bardhyl SELIMI: ALBANIO: Plej malnova loĝloko en Eŭropo malkovriĝis (2024/02, p. 20)
• Juan Carlos MONTERO MEDINA: KUBO: Plia altkvalita plur-uza kuracilo el Kubo (2024/10, p. 18)
• Roberto PIGRO: ASTRONOMIO: Tunelo sur Luno (2024/12, p. 24)

Spirita vivo

• Pia WETTERGREN: OPINIO: Bahaismo per la okuloj de Lidja Zamenhof (2024/03, p. 25)
• Julius HAUSER: KATOLIKISMO: Katolika Eklezio en statistikaj nombroj (2024/10, p. 22)
• CHO Sung Ho: KATOLIKISMO: Konsekrado de korea martiro en Vatikano (2024/06, p. 19)
• LONG Yunxia (Nuba): OPINIO: Spirita vivo kaj Esperanto (2024/05, p. 23)

Turismo

• Ivo DURWAEL: KULTURA HEREDAĴO: Feliks-arkivejo (2024/01, p. 22)
• Roberto PIGRO: VOJAĜOJ: Groto de Pertosa kaj multe pli ... en Vallo di Diano (2024/07, p. 14)
• Renate kaj Walter KLAG: FORTIKAĴOJ: Ruinoj de burgo Aggstein (2024/08-09, p. 18)
• Renate kaj Walter KLAG: VIDINDAĴOJ: Viena Muzeo malfermita (2024/06, p. 22)