MONATO
Por skribi al ni
Serĉi en MONATO
Al la versio por poŝtelefonoj

Scienco

ASTRONOMIO

La revo pri terformado de Marso: Ĉu scienco aŭ utopio?

Ĉu homoj iam povos promeni sur la Ruĝa Planedo sen kosmovesto? La teorioj pri varmigo de la marsaj polusoj estas fascinaj, sed la realo de fiziko metas severajn limojn. Marso ĉiam ekscitis la homan fantazion. En sciencfikcio la ideo adapti ĝian medion por igi ĝin loĝebla por homoj estas tre populara. Unu el la plej konataj proponoj por komenci ĉi tiun procezon konsistas el liberigo de la karbona dioksido (CO2), kaptita en la marsaj polusaj glaciejoj.

Densa miksaĵo ĉe la polusoj

La polusaj zonoj de Marso konsistas ĉefe el grandegaj tavoloj da akva glacio, kune kun frosta karbona dioksido, konata kiel seka glacio. Dum la marsa vintro konsiderinda parto de la atmosfera CO2 frostiĝas ĉe ambaŭ polusoj. Tio naskis du ĉefajn ideojn inter astrofizikistoj kaj inĝenieroj.

Orbitaj speguloj kaj loka varmigo

Iuj sciencistoj proponis instali grandegajn reflektajn spegulojn en marsa orbito. Ĉi tiuj speguloj funkcius kiel gigantaj lupeoj, direktante sunlumon rekte al polusaj regionoj. Per pliiĝo de la loka temperaturo, la frosta CO2 sublimiĝus, t.e. transirus rekte de solida al gasa stato, tiel densigante la atmosferon kaj ekfunkciigante iom post iom forcejan efikon.

Malpliigo de albedo per malhela polvo

Alia proponita metodo estas la ŝprucigo de malhela materialo, kiel ekzemple nigra polvo aŭ karba pulvoro, super la helajn polusajn glaciejojn. Tio reduktus la tiel nomatan albedon, nome la kapablon de surfaco reflekti sunan lumon. Absorbante pli da suna radiado, la glacio varmiĝus signife pli rapide sen bezono de kompleksa kosma teknologio.

Kial feriado sur Marso restas utopio?

Kvankam ĉi tiuj konceptoj aspektas elegantaj sur papero, la nuna scienca realo tute ruinigas esperon pri baldaŭa feriado sur la ruĝa planedo. Studo publikigita de NASA en 2018 montris, ke la disponebla kvanto da CO2 sur Marso simple ne sufiĉas.

Eĉ se oni sukcesus vaporigi ĉiun unuopan molekulon de CO2 troveblan ĉe la polusoj kaj en la marsa grundo, la rezulta atmosfera premo atingus nur ĉirkaŭ 15 milibarojn. Por komparo, la atmosfera premo je marnivelo sur la tero estas pli ol 1000 milibaroj, kaj la minimuma premo bezonata, por ke la homa sango ne bolu je korpa temperaturo, la tiel nomata limo de Armstrong, estas ĉirkaŭ 63 milibaroj.

Krome Marso perdis sian tutplanedan magnetan kampon antaŭ miliardoj da jaroj. Sen ĉi tiu magneta ŝildo la suna vento iom post iom forblovus ajnan atmosferon, kiun oni provus artefare krei. Pro tio turismaj vojaĝoj al Marso sen pezaj kaj protektaj kosmovestoj restos pura sciencfikcio dum pluraj jardekoj aŭ eĉ jarcentoj.

japi
Jacopo PIGRO
korespondanto de MONATO en Kipro

Tiu ĉi artikolo povas esti libere kopiita aŭ tradukita por nekomercaj celoj, se oni mencias la fonton: Artikolo de Jacopo Pigro el MONATO (www.monato.be).

Lasta adapto de tiu ĉi paĝo: 2026-11-14
Ĉu vi ŝatis – aŭ ne ŝatis – tiun ĉi artikolon de Jacopo Pigro? Sciigu vian opinion per la → jena formularo.